Về nỗi cực hình mang tên ngoại ngữ…

Sáng nay một bảo vệ vô Villa De Tony đưa thư, thấy Tony đang tắm chó nên bạn đứng nói chuyện chút. Bạn kể là đã học xong khoa Hóa của một ĐH lớn, nhưng không có bằng. Trường chỉ quy định TOEIC gì đó chỉ có 400-500 trăm, tức mức tối thiểu về trình ngoại ngữ, nhưng bạn học không có. Mấy năm rồi luyện miết thi miết mà không được, quá hạn nên trường đuổi. Với bạn, ngoại ngữ khó như lên trời.

Tony thấy tiếc, giá như có bằng đại học, cuộc đời bạn có thể đã khác. Dù có bảng điểm nhưng không có bằng cấp nên mọi cánh cửa của nhân viên văn phòng, nhân viên phòng thí nghiệm hay quản lý sản xuất đều đóng sập trước mắt bạn. Gia đình cũng kêu bạn về quê, có một vị trí công chức nhỏ, nhưng có bằng đâu mà về, bằng ĐH là điều kiện cần của thi công chức. Giấu thì phải giấu đến cùng nên bạn lấy mọi lý do để kiên quyết ở lại thành phố. Đói quá nên bạn phải xin đi làm công nhân, rồi đi làm bảo vệ. Bạn nói ở đây lương 3.2 triệu/tháng và làm theo ca, nếu làm ca đêm sẽ có phụ cấp, thu nhập sẽ trên 4 triệu. Bạn nói chú có trồng cây gì thêm không, con sẽ vô làm cho, chú cho con thêm vài trăm ngàn/tháng nữa chứ sống vầy chật vật quá.

Tony mới thấy ủa sao một đứa từng học chuyên Hóa của một tỉnh, bây giờ sau 4 năm tính mol axit ba-zờ đã đời, lại đi làm lao động phổ thông ở mức lương tối thiểu. Nó nói, chung quy cũng vì cái bệnh sợ ngoại ngữ. Mà không phải mình con, lớp con cũng mấy đứa bị vậy. Rồi thậm chí có bạn cũng có chứng chỉ vừa đủ để có bằng ĐH, nhưng thất nghiệp vì không xin được việc cả mấy năm nay. Vì ở đâu người ta cũng đòi ngoại ngữ. 

Nói mới nhớ, năm lớp 6, lần đầu tiên học ngoại ngữ, Tony có cảm giác không học được. Vì mớ bong bong xì xồ xì xào, lên giọng xuống giọng, rồi chia thì, chia động từ loạn cào cào... Cô giáo vô lớp bắt thuộc lòng mấy bài hội thoại, chỉ nhớ là Mary là cô gái mặc áo đầm, Daisy có cái mũi dài dài. Còn bạn người Việt thì có Ba, Lan, Nam, Mai, nói chuyện gì ở đâu bên Anh bên Pháp. Nên Tony học đối phó, 4 năm cấp 2 là bốn năm vật lộn, sợ hãi khi tới tiết này. Khi thầy hỏi “who ask, who answer”, cả lớp gục mặt xuống hết, đứa nào lén lén nhìn lên là thấy sẽ nói “you, you please”. Sợ chết khiếp.

Năm lớp 10, dịp Tết, cả lớp đi Nha Trang thăm cô giáo, cô dắt cả lớp lên chùa Long Sơn, Tony đang đứng thì có một bà Tây tới hỏi nhà vệ sinh. Tony chỉ xong, sẵn tiện chờ bà ra nói thêm vài câu nữa, nhưng bà hỏi lại hay trả lời lại thì không hiểu gì. Cái về nhà, lúc đó phong trào học ngoại ngữ phát triển mạnh với bằng A,B,C. Học cuốn Streamlines, cuốn 1 xong là có bằng A. Cuốn 2,3 là có bằng B, cuốn 4 là có bằng C. Tony đọc cuốn 1, thấy thú vị quá. Có những mẩu chuyện rất hài hước. Bèn mày mò tự học, từ nào không biết tự phát âm theo ký hiệu trong từ điển. Có lần hỏi cô P, cô giáo dạy Anh văn năm lớp 10 chứ em đọc chữ này đúng không, cổ ngạc nhiên, nói ủa sao em biết mấy cái từ này. Tony mới nói là em học trong Streamlines. Cuốn sách đó là cuốn sách đầu tiên khiến Tony ham thích ngoại ngữ và nền tảng để khám phá thế giới sau này. 

Sau này học tiếng Hoa, không có điều kiện do bận quá, Tony mua 3 cuốn sách “những mẩu chuyện vui tiếng Hoa” và đọc 15 phút trong toilet vào buổi sáng. Chỉ 3 tháng, trình độ trở nên phay chảng lỉu li (lưu loát phi thường). Như vậy, cái gì nó hài hước, nó dễ thấm vô hơn, nhất là việc học.

Các bạn nếu thấy ngoại ngữ là một cực hình, tìm thầy cô giáo vui vui mà học. Các bài học cũng vậy, nên chọn bài hài hước để nhớ lâu. Và phải thực tế nữa, ví dụ dịch những câu miêu tả “một ngày của em” như sau: “sáng nay 6h đồng hồ báo thức nhưng dậy không nổi, em ngủ nướng đến 7h. Định tập thể dục nhưng em làm biếng quá nên thôi. Hôm nay em ăn sáng trước rồi mới quánh răng. Sau đó em đi tắm nhưng không gội đầu, sợ hết nước. Sau đó em đi xe máy từ hẻm phóng ra đường, suýt tông bà kia, bả chửi em cái đồ đi ẩu. Em không đi xe buýt vì lười đi bộ. Em đến lớp nhưng không vô mà ngồi ngoài quán cà phê, chờ mấy đứa bạn nữa tới rồi đi chơi game hoặc bi-da. Mẹ cho em 50,000 đồng/ngày em xài hẻm đủ. Tới tối thì em đi học thêm ngoại ngữ, em có muốn học đâu nhưng tại ba em ép. Vào lớp, em tranh thủ coi ai xinh xinh thì tán tỉnh. Tối về nhà, em ăn vội chén cơm rồi lên phòng lập tức online facebook đến 2h sáng…”. 

Mình dịch và học thuộc đi. Kể lại cho Tây nghe, nó cười ha hả, thế là thích thú, có động lực để viết 1 tuần của em, một tháng của em, một năm của em, một cuộc đời em…

Nhật ký những ngày tình nguyện (1)

Ngày…tháng…năm….

Hôm nay, mình đã gửi thư cam kết và chính thức nhận nhiệm vụ kinh doanh nông sản Việt Nam, với toàn bộ lãi sẽ mua áo ấm cho trẻ em ở một huyện nào đó tận Hà Giang xa xôi. Mình chỉ biết tên tỉnh này qua sách báo, còn tên huyện thì chưa. Nhưng không thành vấn đề, đã bốc thăm thì, như dượng nói, trong tim mình là tình yêu với mảnh đất chưa biết mặt mũi thế nào kia, nơi đâu cũng là tổ quốc.

Ngày…tháng…

4h chiều, mình và Quốc lang thang ở ga Hà Nội, đợi nho Phan Rang về từ chuyến tàu Thống Nhất. Trời Hà Nội đầu đông, sương mù và hơi nước lành lạnh. Ai cũng vội vã đưa đưa tiễn tiễn, chỉ trừ vài người như chị em mình. Mùi gà rán lan tỏa, 2 chị em hít hà, nhìn thèm vì tiền bây giờ sẽ đưa vào kinh doanh, không xa hoa như vậy nữa. Mỗi người ngồi 1 xe trước cổng, vắt vẻo như những lái buôn thực thụ. Cũng chút lo lắng trong lòng, mấy chục ký cam, ký nho này bán làm sao hết. Mình có quen biết với ai đâu. Dù rất quyết tâm nhưng thấy lòng bất an lắm. 

Thì bắt đầu...

Reng reng rèng, ting ting ting... Fanpage báo lượt like tăng ầm ầm, khách gọi điện đặt hàng dồn dập, táo nho, sách loạn lên! Hoa chân múa tay vì mừng quýnh. Ngước mắt nhìn trời, nước mắt rơm rớm vì hạnh phúc. Con cảm ơn Dượng Tô nì, dượng đã cho nhóm con lên sóng đầu tiên.

Vác được 60kg nho, 40kg táo về đến nhà thì nhận được tin hót hơn cả hót từ Thúy, khách đặt hàng lên tới khoảng 2 tạ nho đỏ, 1 tạ nho xanh, hơn 1 tạ táo...

-Ngon! Sao mà mày hốt hoảng thế?

-Tiền đâu mà nhập hàng đây!

-Ôi, đúng rồi Thủy ơi....Tính nhẩm cũng phải tầm 20 triệu mới đủ. Lấy đâu ra bây giờ?

Trong nhóm có 3 người lớn hơn đi làm rồi nhưng dân văn phòng, thu nhập 4 triệu/ tháng. Còn 2 em sinh viên vừa học vừa làm chỉ đủ trang trải sinh hoạt. 

Phải làm sao đây? Cả nhóm nhìn nhau. Suy nghĩ rất lâu, tự nhiên thấy mình khôn lên. Nhìn thấy chiếc xe, ối, tư tưởng bừng sáng. “Tôi cắm (cầm cố) chiếc xe máy là ô kê chứ gì? Mua mới đang 32 triệu, kiểu gì chẳng được 20 triệu, xe mới mà”. Mọi người nhìn mình, tưởng mình khùng. Ngay lập tức, chiếc xe của mình đã ở tiệm. Cầm cục tiền ra khỏi tiệm mà thấy bùi ngùi. Thương em quá! Chị phải đi bộ và xe buýt rồi. Mấy hôm nữa chị sẽ quay lại và đưa em ra nhé bé yêu.

Thông báo cho ban tổ chức biết. Các anh phản đối quá trời, nói không nên làm như thế. Trừ dượng. Dượng nhắn, “việc cắm xe là bình thường, kỹ năng xoay sở vốn là một kỹ năng quan trọng trong kinh doanh. Như dượng lúc vào mùa, xe -nhà gì chả vào ngân hàng hết, chứ vốn ở đâu mà mãi thế, vấn đề là mình chắc sẽ lấy lại là được”. Mình thấy tự tin sau tin nhắn ấy trên fanpage. Đúng vậy, sau này mình ra đời đi làm, đi kinh doanh, không lẽ cứ cần vốn lại có 1 ông dượng nào đó xuất hiện. Phải tự xoay sở thôi…

Ngày…tháng…

Khách đặt nhiều quá, nhân lực lại mỏng. Tối chủ nhật, 3 tạ hoa quả có mặt ở nhà mình. Ngày thứ 2, trừ mình và Minh, mấy đứa còn lại đi làm đi học hết. 2 đứa con gái và hàng trăm đơn hàng cần xử lý. Quay cuồng quên cả ăn trưa mà đến tối, vẫn còn 2 tạ hoa quả nằm yên đấy, nho có dấu hiệu mốc. Nho thật sự là 1 thứ quả khó tính, vì không hóa chất bảo quản mà! Mệt mỏi, lo lắng..... Mình trách móc kiểu “nhành cây trứng cá”, nói chúng mày ra khỏi nhóm hết đi bọn vô trách nhiệm. 8h- 9h tối lần lượt chúng nó về! Quốc ôm mình an ủi (thằng bé này tâm lý thế), Đức thì lấy nước, Thúy đi mua xúc xích ép mình ăn. Mình nguôi ngoai, chúng nó hứa ngày mai sẽ đi giao hết hàng. Mình bỗng dưng òa khóc.

Ngày…tháng…

Không hôm nào đi ngủ trước 2h sáng. Đêm nào cả bọn cũng ngồi cắt bớt nho dập và hong ra cho khô ráo. Nhìn những trái nho mỗi giờ 1 héo đi, mình xót ruôt, mặc dù mắt nhíp lại, đặt lưng xuống nhưng lòng chỉ mong đêm trôi thật nhanh để ngày mai giao hàng.

Ngày…tháng... 

Toàn bộ sách, giấm, táo, nho được giao cho khách. Mình lại rút ra bài học sau khi dượng nhắc nhở là “khi có cơ hội, nên chia sẻ với các nhóm kinh doanh khác. Con nên giao cho các nhóm khác chưa được lên sóng, chưa có đơn hàng”. Mình thấy mình hơi ích kỷ, lợi ích nhóm quá, nên đã lên mạng chia sẻ hết và nhờ các nhóm khác đi giao. Rồi vài bữa họ có cơ hội, họ lại giúp mình…

Ngày…tháng…

Còn ế 6kg táo và 3kg nho, hơi cũ cũ nên không dám giao ai, cả bọn mang ra thử làm nước nho, mứt nho, ngon phết! 

Ngày …tháng…

Ra tiệm lấy chiếc xe về. Trừ mọi chi phí, tổng lãi đến nay đã có 8.605k làm vốn. Tiếp tục cho chiến dịch tuần sau với cam Hà Giang, nho táo Ninh Thuận, Yeahhh!

Mệt vô cùng! Nhưng vui, hãnh diện. Thật sự mình tự hào về bản thân lắm.Và mình yêu chúng nó quá. Đúng như Dượng Tony nói: tham gia vào đội, các bạn sẽ sống cho người khác, và cũng sống cho chính mình! Mình đã tìm lại niềm vui mà lâu nay tưởng như đã đánh mất với vòng quay cơm áo gạo tiền công danh phù phiếm nơi thành phố. 

Với nhóm chúng mình, Hà Giang đã không còn xa.

Villa de tony

Cho 2 bạn mới vào ở villa de Tony, một bạn đã dọn đến. Tony về thấy bạn lau chùi sạch sẽ tivi tủ lạnh, phòng trên phòng dưới, toilet khô ráo, sắp xếp lại mọi thứ hợp lý nên hài lòng lắm.

Mong bạn tiếp tục xem việc ăn ở sạch sẽ là thói quen, là niềm vui chứ không phải đối phó. Vì cũng có mấy bạn, lúc mới vô ở thì cũng OK lắm, nhưng sau 1 tháng thì bản năng ở dơ trỗi dậy. Chỉ dọn dẹp khi nghe tin dượng sắp ghé, còn tình cờ ghé coi thì thôi, như cái chuồng heo. 

Ở nước ngoài, người ta ngại cho sinh viên châu Á ở homestays nhà họ lắm, vì ở dơ. Anh bạn tên Q của Tony lúc sang Úc học, cậu nói cậu ấy là người VN đầu tiên được ông bà chủ cho ở, nói cũng có mấy cô cậu ở châu Á mới sang, nhưng sao messy quá, chăn mền chiếu gối để đầy phòng, cỏ mọc đầy nhà chứ cũng không nhổ, nhà bếp dùng chung với chủ thì vứt lung tung những món ăn gì có mùi fishy (cá) lắm. Nên Q là người đầu tiên, Q ở chung nhà với 2 bạn người Nhật, Hàn. Có lần tắm ra, Q làm rơi 1 giọt nước xuống sàn do tóc chưa khô, và thấy cô bạn người Nhật chạy theo lấy khăn lau...

Các bạn coi hình 1 cái vườn. Sạch từng mm.

Bệnh "toán lớp một"

Tới giờ, có nhiều nhóm đã đi được 1/3 đoạn đường, kiếm được 100 cái áo gửi lên miền núi, các nhóm này đều âm thầm làm, rất là giỏi. Nhưng cũng có nhóm vẫn chưa triển khai bán hàng lần nào, do thành viên chỉ trích trưởng nhóm, trưởng nhóm chỉ trích thành viên, cái gì cũng tranh cãi. Có bạn đọc bài tình nguyện viên kinh doanh nông sản cuối tuần gây quỹ “Áo Ấm Cho Em” thì hào hứng gia nhập, nhưng sáng gọi đi bán hàng thì mắng mỏ “tôi đang ngủ, tôi có nợ ai đâu mà gọi réo suốt thế”. Có bạn mới vô góp vô quỹ 50,000 đồng, rời khỏi nhóm tình nguyện thì đòi lại cho bằng được. Hôm qua họp team tình nguyện, Tony nói thôi các bạn góp vô vài ba chục ngàn làm quỹ chung, trà đá mua khỏi phải góp, có bạn giãy nảy ngay, lúc nào trà nước gì đó thì chia ra mà trả, “đã tình nguyện mà còn đóng tiền, con phản đối". Bạn nào bạn nấy đều đồng tình sau khi nghe câu ấy, gương mặt bạn nào cũng toát lên vẻ khôn nhìn bắt mệt. Một ca trà đá giá 5000 đồng mà có tới 50 bạn, hỏi mỗi bạn phải trả bao nhiêu? Sao toàn cử nhân thạc sĩ mà cứ đi giải toán lớp 1 miết vậy? 

Có bạn kể với Tony là trong quá khứ đã từng cho ăn xin 20,000 đồng, nhưng sau đó thì “day dứt mãi khôn nguôi”. Nói là họ có bệnh tật gì đâu, lúc đó con xúc động nhưng sau đó thấy họ lành lặn nên con tức lắm, từ đó không cho ai nữa, thật giả gì cũng không. Có 20,000 đồng thôi mà, chưa tới 1 USD, mình có nghèo đi đâu, giả sử lúc đó người ăn xin đó làm cho mình xúc động quá, thì 20,000 đồng đó coi như vé xem kịch, quá rẻ để xem người ta diễn hay đến như vậy. Chưa kể là người ta khổ thật thì sao? Mất 2 tỷ thì có thể “day dứt mãi khôn nguôi”, chứ có 20,000 đồng thôi mà nhớ hoài chi cho mệt đầu vậy. Cái tính hảo sảng, các bạn phải tập mới có. Dám buông bỏ, nghĩ lớn…mới có được cái đức tính QUAN TRỌNG này.

Cũng có đứa gửi thư, nói con rất hào sảng phóng khoáng, con sẽ làm doanh nhân vĩ đại, con sẽ trở thành Bill Gates, Mark Zuckerberg với tài sản cứ mỗi giây là vô được mấy chục ngàn USD. Bữa nay ghé văn phòng đưa hộ Tony 1 tờ giấy, lúc về nói dượng đưa con lại 15,000 tiền xăng. Cái đâu 30 phút sau thấy lại gõ cửa, nói dượng đưa thêm con 2000 đồng tiền gửi xe nữa. Nó nói “con ra ngoài, suy nghĩ mãi mới quyết định là vào lấy thêm tiền gửi xe, vì việc tình nguyện bỏ công ra là dượng phải mang ơn con rồi, mấy đứa trẻ trên miền núi phải mang ơn con rồi, còn tiền thì vấn đề nhạy cảm, 1 đồng con cũng không chịu thiệt”. Mất những 30 phút để kiếm 2000 đồng, sao học tới sin cos lim log rồi mà lại suốt ngày đi giải toán lớp 1, hay tuổi thơ kéo dài quá ?

Trước khi về, nó xin ở lại nói chuyện với Tony 5 phút. Nó nói con thắc mắc chuyện này miết, sao mấy người như Bill Gates đó, họ kiếm tiền được như vậy nhưng sao ngu quá dượng? Sao lại đem tặng hết vô quỹ từ thiện? Nếu là con á, con sẽ, con sẽ…không ngu như vậy. Con sẽ mua cái này á, con sẽ mua cái kia á...

Tony nói: Thôi con đi về giùm, dượng bữa nay bị lây bệnh "toán lớp 1" của mấy đứa rồi nè. Dượng bán phân cứ 5 phút lãi được 50 ngàn đồng, nãy giờ con lấy của dượng 10 phút tương đương 100,000 đồng, tức 5 USD, cả ly cà phê Starbucks chứ ít gì. 

Thôi. Xin người hãy đi đi. Hãy để tôi ngu...tôi không muốn lây nhiễm cái khôn của các người nữa...

Chuyện con nghé…

Cách đây mấy năm, lúc đội bóng đá VN thi đấu với đội tuyển Nhật, Tony đọc mục thể thao, thấy ý kiến nhiều chuyên gia là “cầm hòa với Nhật là một chiến thắng”. Đã thi đấu, thì thắng là thắng, mà thua là thua, không có chuyện “cầm hòa là thắng” hay “chúng ta thua trên thế thắng”. Thế thắng là thế gì, lại sao có thế mà lại thua? Thi đấu là sòng phẳng, thua thì thôi, không nên có tư tưởng chủ bại trước khi thi đấu. 

Hồi xưa nghe cô giáo kể, ông vua gì đó đem con trâu to đến thách đố, dân làng tìm cách đối phó bằng cách đem con nghé ra thi. Con nghé thấy tưởng mẹ nên chui vào bụng đòi ti, con trâu kia nhột quá chạy mất. Và kết luận chúng ta thắng một cách mưu trí và tài giỏi. Chuyện gì xảy ra nếu con trâu kia không chạy mà nó húc 1 phát vào con nghé? Chuyện dưới lũy tre làng thì kể cho vui, chứ hội nhập quốc tế rồi, để bơi vòng chung kết, các vận động viên phải bơi vòng loại dù trước đó phải đạt chuẩn Olympic. Không ai hạ chỉ tiêu để con nghé vào võ đài. Nên tự mình phải học hành nghiêm túc, ngoại ngữ tinh thông, thể dục thể thao để tướng mạo khỏe mạnh đẹp đẽ, đi xe buýt-hạn chế đi xe máy cho lưng nó thẳng, ra bắt tay quốc tế phải cao lớn ngang hàng, đọc sách văn học nhiều để gương mặt thanh tú sáng sủa…

Nhiều bạn trẻ thấy người ta làm thì thích, nhưng tới lượt mình thì sợ. Lên thành phố học thì sợ cây ngã đè. Đi phỏng vấn nghĩ chắc rớt. Thấy người ta đi du lịch thì ham, nhưng kêu đi thì không, nói sợ. Đi vùng sâu tình nguyện, sợ sốt rét. Học kỹ sư, sợ điện giật. Làm cái gì cũng “chắc không được đâu”. Định kinh doanh cái gì đó, nghĩ một hồi lại thôi, thấy có người làm rồi. Học Anh văn thì chắc học không vô, mặc định “không có khiếu ngoại ngữ”. Trồng trọt thì sợ viễn cảnh đổ đống. Chăn nuôi sợ dịch bệnh chết hàng loạt. Sản xuất ra sợ không bán được hàng. Vay vốn thì sợ áp lực trả không nổi. Nhìn đời bằng ánh mắt lấm lét. Vì sợ quá. Nạt to 1 cái là ướt quần.

Tư tưởng chủ bại khiến người ta cứ lần khần, dùng dằng, rối trí. Trong khi thời gian thì trôi vun vút, nào có chờ đợi ai. Các bạn nên nhớ, không có gì là quá sớm, cũng chẳng có gì là quá muộn. Khái niệm sớm hay muộn là do mình tự nghĩ ra và tự giới hạn cho mình. Vấn đề là muốn hay không muốn. Nếu muốn, quyết tâm làm. 

Tony có anh bạn, bác sĩ, khi anh sang Mỹ định cư, anh đã 35 tuổi. Bên Mỹ họ không công nhận bằng bác sĩ của mình, nên anh phải học lại. Ai cũng khuyên anh từ bỏ, thôi làm nail cho xong. Anh không nghe lời ai, cứ mày mò, đánh vần từng chữ tiếng Anh và có được bằng bác sĩ Mỹ lúc 46 tuổi. Ít ai biết thương hiệu 7UP thành công sau 6 lần UP thất bại.

Có làm thì mới có sai. Sai thì sửa. Sửa rồi sẽ tốt đẹp hơn. Người hay chỉ trích người khác phạm sai lầm thế này thế nọ, là vì họ dư thời gian quá. Đâu có thấy 1 chủ doanh nghiệp lên mạng đăng đàn chỉ trích cái anh gì mua Iphone bên Singapore đâu, vì họ đầu tắt mặt tối ăn còn không kịp. Nên các bạn trẻ, nếu muốn làm thì cứ làm, trong phạm vi tự mình trả giá thì cứ mạnh dạn. Bỏ vài ba chục triệu tiền để dành thay vì mua smartphone, mình đem ra sản xuất kinh doanh thử, trường hợp xấu nhất thì coi như đi đường rớt mất cái smartphone. Sai càng nhiều lúc còn trẻ thì khả năng thành công trong tương lai càng lớn. Và tuyệt đối, không chỉ trích người khác. Không dành thời gian cho việc lảm nhảm đó. Nếu thèm chỉ trích quá thì nên tự trách mình. Nằm gác tay lên trán suy nghĩ về đời mình. Phân tích vì sao sai, nguyên nhân, nếu cho làm lại thì mình sẽ làm tốt hơn như thế nào.

Nhưng phải làm, làm, làm...không sợ sai các bạn nhé. Nếu muốn không mắc sai lầm, cách duy nhất là không làm gì cả.